Λίγα λόγια για τον ορισμό των Μαθησιακών Δυσκολιών (Μ.Δ.)

Σύντομη ιστορική αναδρομή

Ο πρώτος που εισήγαγε τον όρο «μαθησιακές δυσκολίες» ήταν ο Samuel Kirk το 1962 τονίζοντας ότι:
• Τα παιδιά με δυσκολίες μάθησης παρουσιάζουν κάποια διαταραχή σε μια ή περισσότερες από τις διαδικασίες γραπτού και προφορικού λόγου.
• Οι καταστάσεις αυτές ΔΕΝ οφείλονται σε αισθητηριακές βλάβες, σε νοητική καθυστέρηση, σε σοβαρές συναισθηματικές διαταραχές ή σε ανεπαρκείς κοινωνικές συνθήκες.

Η Bateman το 1965 διατυπώνει επίσης έναν από τους πρώτους κοινά αποδεκτούς ορισμούς των μαθησιακών δυσκολιών:
• Παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες είναι εκείνα που παρουσιάζουν σημαντική διακύμανση ανάμεσα στο νοητικό δυναμικό και στο πραγματικό επίπεδο απόδοσης.
• Οι διαταραχές αυτές μπορεί να οφείλονται σε εμφανή δυσλειτουργία του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος. Δεν μπορούν να αποδοθούν σε νοητική καθυστέρηση, εκπαιδευτική ή πολιτισμική αποστέρηση, σοβαρές συναισθηματικές ή αισθητηριακές βλάβες.

Σύγχρονος Αποδεκτός Ορισμός

• Οι μαθησιακές δυσκολίες (Μ. Δ.) είναι ένας γενικός όρος που αναφέρεται σε μια ανομοιογενή ομάδα διαταραχών οι οποίες εκδηλώνονται με σημαντικές δυσκολίες στην πρόσκτηση και χρήση ικανοτήτων ακρόασης, ομιλίας, ανάγνωσης, γραφής συλλογισμού ή μαθηματικών ικανοτήτων.
• Οι διαταραχές αυτές είναι εγγενείς και αποδίδονται σε δυσλειτουργία του κεντρικού νευρικού συστήματος, μάλιστα είναι δυνατόν να υπάρχουν σ΄ όλη τη διάρκεια ζωής.
• Με τις Μ.Δ. μπορεί να συνυπάρχουν προβλήματα σε συμπεριφορές αυτοελέγχου, κοινωνικής αντίληψης και κοινωνικής αλληλεπίδρασης. Αυτά τα προβλήματα ωστόσο ΔΕΝ συνιστούν Μ.Δ. Αν και οι Μ.Δ. μπορεί να εμφανίζονται με άλλες καταστάσεις μειονεξίας ή να δέχονται την επίδραση εξωτερικών παραγόντων, αυτές δεν είναι το άμεσο αποτέλεσμα των παραπάνω καταστάσεων ή εξωτερικών επιδράσεων (Hammill, 1990).

Σημαντικά σημεία του παραπάνω ορισμού των Μ.Δ.

Ανομοιογενής ομάδα διαταραχών: διαφέρει κάθε μαθητής ως προς τις ικανότητες και τις δυσκολίες του. Δεν υπάρχουν «συνταγολόγια» ως προς τη παρέμβαση.
Οι δυσκολίες εκδηλώνονται στη μάθηση: οι μαθητές με Μ.Δ εντοπίζονται αφού έχουν βιώσει σχολική αποτυχία και έχει χαθεί πολύτιμος χρόνος.
Εγγενής διαταραχή μάθησης: απαιτείται η αρωγή διεπιστημονικής ομάδας για να καταλάβουμε αν η εμφάνιση των Μ.Δ. είναι πρωτογενής ή δευτερογενής αιτία.

Αρετή Σταμούλη
Ψυχολόγος-Ειδική Παιδαγωγός
MA Special Needs