Στρατηγικές επικοινωνίας εκπαιδευτικών με γονείς

Οι περισσότεροι εκπαιδευτικοί παλεύουν να αναπτύξουν σχέσεις συνεργασίας και ένα αίσθημα «από κοινού συμμετοχής» με τους γονείς των μαθητών τους. Σε αυτούς τους μεταβαλλόμενους καιρούς  καλούνται να διευρύνουν τις δεξιότητες αποτελεσματικής επικοινωνίας με  πολλούς φορείς, ανάμεσα στους οποίους είναι οι γονείς.

Μιλώντας για αποτελεσματική επικοινωνία, δε νοείται μόνο ο, τι εκφράζεται μέσω της γλώσσας αλλά και άλλου τύπου εντυπώσεις. Η επικοινωνία ξεκινά με ένα νεύμα, ένα χαμόγελο ή οποιοδήποτε άλλο σημάδι καλωσορίσματος από το προσωπικό του σχολείου. Οι γονείς επηρεάζονται θετικά ακόμα και από τη καθαριότητα του σχολικού κτηρίου ή τις παιδικές ζωγραφιές στους τοίχους.

Η επικοινωνία που ξεκινά από τη μεριά του εκπαιδευτικού αφορά συνήθως την ενημέρωση για εκδηλώσεις, γεγονότα της σχολικής κοινότητας ή την πρόοδο του παιδιού. Αυτό μπορεί να γίνει μέσα από γραπτά, ενημερωτικά σημειώματα, τα τετράδια επικοινωνίας, τον ιστότοπο του σχολείου, τους ελέγχους επίδοσης κτλ.  Σημαντικό σημείο για οποιαδήποτε μορφή γραπτής επικοινωνίας είναι το μήνυμα να είναι συνοπτικό, ακριβές και κατανοητό για τον γονέα κάθε κοινωνικής και πολιτισμικής κατηγορίας.

Ένας ιδιαίτερα προτιμώμενος τρόπος επικοινωνίας είναι τα βιβλία επικοινωνίας. Πολλοί δάσκαλοι τα χρησιμοποιούν στη καθημερινή επικοινωνία, ιδιαίτερα με τους γονείς παιδιών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες. Είναι χρήσιμο, ωστόσο, ο εκπαιδευτικός να έχει καθορίσει εκ των προτέρων τι πληροφορίες θα γράφει εκεί, με ποιον θα επικοινωνεί και πόσο συχνά. Επίσης πρέπει να είναι προσεκτικός, για να διατηρεί μια ισορροπία ανάμεσα στα «καλά νέα» και στα «άσχημα νέα» που γράφει. Καλό είναι να αποφεύγει λέξεις από την εκπαιδευτική αργκό και να μιλά στο πληθυντικό αριθμό σε αυτόν που απευθύνεται. Ακόμη, πρέπει να διακρίνει σε ποιες περιπτώσεις είναι προσφορότερη μια συνδιαλλαγή πρόσωπο με πρόσωπο από ένα γραπτό μήνυμα.

Εκτός από τη μονόδρομη επικοινωνία, κάποιες φορές υπάρχει  διάλογος ανάμεσα στα δύο μέρη, τους εκπαιδευτικούς και τους γονείς. Ευκαιρίες για συζήτηση είναι οι τηλεφωνικές επικοινωνίες, οι τυχαίες (π. χ σχόλασμα) ή καθορισμένες (μηνιαίες) συναντήσεις  και οι ανοιχτές για τους γονείς σχολικές εκδηλώσεις.

Ιδιαίτερα οι καθορισμένες συναντήσεις ενημέρωσης γονέων, είναι μια πολύ καλή ευκαιρία να μεταφέρει ο εκπαιδευτικός τις επιτυχίες του παιδιού, αν και συνήθως εστιάζει στο τι δε λειτουργεί με το παιδί. Οι συναντήσεις αυτές είναι μια αγχωτική διαδικασία τόσο για τον γονέα όσο και για τον δάσκαλο. Γι αυτό απαιτούν καλό προγραμματισμό και σκέψη.

Μερικές καλές πρακτικές είναι η επιλογή του κατάλληλου χρόνου και χώρου, η προεπισκόπηση του φακέλου εργασιών κάθε παιδιού, η καταγραφή των στόχων της συνάντησης, ο καθορισμός της διάρκειας της και τέλος η καταγραφή των συμπερασμάτων, ώστε να προκύψει ένα νέο πλάνο δράσης . Σε διαπροσωπικό επίπεδο, ο δάσκαλος οφείλει να ακούει τι καταθέτουν οι γονείς από τη πλευρά τους, να μπαίνει στη θέση τους, να δείχνει γνήσιο ενδιαφέρον, να καθρεφτίζει το συναίσθημα τους και να ξεδιαλύνει τη πιθανή σύγχυση τους. Εξάλλου οι γονείς δε ζητούν από το Ελληνικό σχολείο μια αυστηρή επαγγελματική στάση αλλά μια προσωπική προσέγγιση.

Αρετή Σταμούλη

Ψυχολόγος-Ειδική Παιδαγωγός

 

Βιβλιογραφία

Graham-Clay, S. (2005). “Communicating with Parents: Strategies for Teachers”. The School Community Journal, pp. 117-130.