Το παιδί μου φέρεται άσχημα! Τι πρέπει να κάνω;

Τα παιδιά συνηθίζουν να εκδηλώνουν προκλητικές συμπεριφορές είτε στο σχολείο είτε στο σπίτι. Αυτό φέρνει αμηχανία και αγωνία στους γονείς για το πώς πρέπει να χειριστούν τη νέα κατάσταση.

Παρά την αρχική αντίδραση του κάθε γονέα να γίνει έξαλλος, είναι χρήσιμο να κάνει στον εαυτό του τις εξής ερωτήσεις: «Τι συμβαίνει στο παιδί μου και έχει την ανάγκη να ξεσπάσει έτσι;», «Τι υπάρχει πέρα από το θυμό του;». Η συνεπής παρατήρηση του παιδιού κατά τη διάρκεια της ημέρας θα βοηθήσει να καταλάβετε τι το ενοχλεί αλλά και τι χρειάζεται περισσότερο από εσάς.

Σημαντική γνώση για την πρόληψη των ανεπιθύμητων συμπεριφορών είναι η άδηλη ανάγκη των παιδιών να ξέρουν ότι οι γονείς τους διατηρούν τον έλεγχο, θέτουν σαφή και κατάλληλα όρια καθώς είναι ικανοί να χειρίζονται δύσκολες καταστάσεις. Έτσι νιώθουν ασφάλεια  και ελευθερία να αναπτύξουν ένα ρεπερτόριο συμπεριφορών μέσα στα όρια που τους έχουν ήδη δοθεί. Συγχρόνως τα παιδιά αναπτύσσουν το αίσθημα της ευθύνης για τις πράξεις τους.

Παρότι δεν υπάρχουν έτοιμες συνταγές, ο κάθε γονέας οφείλει να προσέξει τα παρακάτω:

  • Να απαντάτε άμεσα στην αρνητική συμπεριφορά του παιδιού. Με ηρεμία και συνέπεια πρέπει να αποδοκιμάζετε, κάθε φορά που εκδηλώνεται, την ανεπιθύμητη συμπεριφορά. Είναι βοηθητικό να πάρετε το παιδί σε ένα ήσυχο μέρος και να συζητήσετε τι συνέβη πριν από λίγο.
  • Χαρακτηρίστε τη συμπεριφορά και όχι το παιδί. Εκφράσεις όπως «Είσαι κακό παιδί» ή «Είσαι σκέτος μπελάς» εσωτερικεύονται από το παιδί, αναπτύσσει χαμηλό αυτοσυναίσθημα και καταλήγει να υιοθετεί για τον εαυτό του τη παραπάνω κρίση. Διαχωρίστε το παιδί από την ενοχλητική συμπεριφορά. Για παράδειγμα: «Χτύπησες το φίλο σου γιατί σου πήρε το παιχνίδι. Το να χτυπάς δεν είναι καλό γιατί τον έκανες να πονάει» αντί «Είσαι κακό παιδί που χτύπησες το φίλο σου».
  • Να δίνετε έμφαση στις θετικές συμπεριφορές. Η θετική ανατροφοδότηση είναι ίσως πιο σημαντική από τη προσκόλληση στις ενοχλητικές συμπεριφορές. Τονίστε τις συμπεριφορές του παιδιού που σας αρέσουν και εξηγήστε γιατί σας κάνουν περήφανους. Καλύτερα να αποφεύγετε να «δωροδοκείτε» τα παιδιά με γλυκά ή παιχνίδια γιατί έτσι συμπεριφέρονται με τον επιθυμητό τρόπο προσβλέποντας μόνο στο δωράκι.
  • Να δείχνετε εσείς οι ίδιοι την «καλή» συμπεριφορά. Τα παιδιά μαθαίνουν κατά κύριο λόγο παρατηρώντας τους άλλους. Εάν θέλετε το παιδί σας να φέρετε ευγενικά, πρώτα πρώτα πρέπει να βλέπει εσάς να είστε ευγενικός/ευγενική με τους γύρω σας.

Αρετή Σταμούλη

Ψυχολόγος-Ειδική Παιδαγωγός